De politiek in Den Haag is soms net een spannende serie. Je weet nooit precies wie er nu weer vrienden worden of wie elkaar in de haren vliegt. Als we kijken naar de landbouw en het platteland, staan er twee partijen die allebei roepen dat ze de boer het beste begrijpen: de BoerBurgerBeweging (BBB) en de Partij voor de Vrijheid (PVV).
▶Inhoudsopgave
Ze zitten allebei in de regering, maar hoe verhouden ze zich tot elkaar?
Laten we eens kijken wat er gebeurt als we deze twee giganten naast elkaar leggen.
De kern van het verhaal: Waar staan ze voor?
Om de vergelijking goed te maken, moeten we weten wat de basis is. De BBB is ontstaan uit boerenprotesten, maar is eigenlijk een partij voor het hele platteland.
Ze willen dat burgers en boeren weer meetellen, ver weg van de Haagse bubbel. De PVV is een partij die al veel langer bestaat en zich vooral focust op veiligheid, grenzen dicht en de Nederlands cultuur behouden. De agrarische sector is voor de PVV vaak een onderdeel van de economie en de identiteit.
De vraag is nu: zijn ze elkaars vijand of elkaars aanvulling? In de praktijk blijken ze veel overeenkomsten te hebben, maar zitten er ook cruciale verschillen in de uitvoering.
De Overeenkomsten: Waar zijn ze het eens?
Als we kijken naar de landbouw, dan zijn BBB en PVV op papier best dikke vrienden. Beide partijen zijn niet blij met de stikstofregels die de afgelopen jaren zo zwaar op de schouders van de boeren zijn neergekomen.
Ze willen allebei af van de dwangmatige uitkoop van boerenbedrijven. Het idee dat een boer gedwongen moet stoppen om een bouwproject mogelijk te maken, dat is iets waar ze zich allebei hard voor maken. Daarnaast zijn ze het erover eens dat de Nederlandse landbouw heel belangrijk is.
Nederland is een van de grootste exporteurs van landbouwproducten ter wereld. Zowel BBB als PVV wil dat deze positie behouden blijft.
Ze geloven niet in het inkrimpen van de sector tot een hobby-landbouw. Beide partijen willen dat boeren kunnen ondernemen en dat er ruimte is voor innovatie, zolang het maar kan binnen de regels. Een andere gedeelde passie is het platteland.
Beide partijen vinden dat er meer aandacht moet komen voor de gebieden buiten de Randstad. De provincies, de kleine dorpen en de infrastructuur daar: dat moet allemaal beter. Ze zijn het erover eens dat de overheid te veel vanuit Den Haag beslist zonder de lokale realiteit te kennen.
De Verschillen: Waar lopen ze uit elkaar?
Hoewel ze veel op elkaar lijken, zit het hem in de details. Het grootste verschil zit hem in de manier van denken over de oplossingen.
De BBB is een echte bestuurderspartij. Ze zitten in de provinciehuizen en in de Eerste Kamer en proberen via de wetgeving en onderhandelingen de scherpste randjes van de stikstofplannen af te halen.
De aanpak van de stikstofcrisis
Ze willen maatwerk: per bedrijf kijken wat kan. De PVV is meer een protestpartij. Ze willen vaak radicaal af van alle stikstofregels.
Waar de BBB probeert te praten en te regelen, roept de PVV liever dat het allemaal maar onzin is en de boeren met rust moeten worden gelaten. De BBB is pragmatisch, de PVV is meer principieel.
Europa en de landbouwsubsidies
De landbouw hangt enorm af van Europa. De subsidies (de GLB-gelden) komen uit Brussel. De BBB is pro-Europa, maar wil wel dat Brussel begrijpt wat er in de Nederlandse weilanden gebeurt. Ze willen de regels aanpassen, niet de unie verlaten.
De PVV is een stuk kritischer op Europa. Hoewel de PVV niet direct de landbouwsubsidies wil afschaffen, is hun algemene houding tegenover de EU veel harder.
Immigratie en arbeid
Dit kan gevolgen hebben voor de stabiliteit van de inkomenssteun voor boeren op de lange termijn. Dit is een onderwerp waar de wegen echt scheiden. De PVV wil de grenzen dicht en is fel tegen migratie.
Voor de landbouw is arbeid cruciaal. Veel boeren zijn afhankelijk van seizoensarbeiders uit Oost-Europa of andere landen.
De PVV wil deze instroom flink beperken. De BBB is pragmatischer. Ze begrijpen dat boeren personeel nodig hebben. Hoewel BBB ook vindt dat Nederlanders eerst aan de bak moeten, zijn ze realistisch genoeg om te zien dat er in de landbouw nu eenmaal extra handen nodig zijn die hier soms vandaan moeten komen.
Het landelijk beleid: Woningbouw en natuur
Als we kijken naar het bredere plattelandsbeleid, gaat het niet alleen over koeien en mais. Het gaat ook over wonen en natuur.
De PVV wil vooral bouwen. Veel bouwen. Ze zijn voorstander van het versoepelen van de regels voor woningbouw, ook in het landelijk gebied. Dit botst soms met de natuurdoelen, maar de PVV ziet de economie en de woningnood als prioriteit nummer een.
De BBB is hier voorzichtiger. Zij willen het landelijk gebied beschermen.
Ze zijn bang dat te veel bouwprojecten het open landschap aantasten. BBB wil dat er eerst gekeken wordt naar de leegstand en de krimp in bepaalde gebieden, voordat er overal nieuwe huizen worden gebouwd. Wat betreft de natuur is het beeld helder.
De BBB wil een nieuwe visie op natuur. Ze zijn niet tegen natuur, maar wel tegen de manier waarop natuurbeheer nu werkt (zoals de PAS-melding en de manier van tellen van dieren).
De PVV is minder bezig met natuur. In hun programma staat natuur niet als hoogste prioriteit.
Ze focussen zich meer op de economie en de veiligheid. Voor een boer die in een Natura 2000-gebied zit, kan dit verschil groot zijn.
De samenwerking in de regering
Op dit moment zitten BBB en PVV samen in een coalitie met VVD en NSC.
Dit is een interessante dynamiek. In het coalitieakkoord staan afspraken over landbouw die beide partijen kunnen steunen. Er is afgesproken dat er geen gedwongen uitkoop meer komt en dat er gekeken wordt naar een nieuwe aanpak voor de stikstof.
Toch is het soms spannend. De BBB probeert de uitvoering van beleid soepel te laten verlopen, terwijl de PVV soms harder roept om de boel te ontregelen.
De BBB wil meebesturen, de PVV wil soms vooral vanuit de oppositie houding (ook al zitten ze in de regering) de vinger op de zere leggen.
Toch werken ze samen omdat ze een gedeelde vijand zien: het oude stikstofbeleid.
Conclusie: Wie wint de strijd om de boer?
Als je kijkt naar de inhoud, dan is de BBB de partij die het dichtst bij de dagelijkse praktijk van de agrariër staat. Ze weten wat een melkrobot kost en hoe de fosfaatrechten werken. Ze zijn specifiek en sectorgericht.
De PVV is een brede partij die de landbouw ziet als onderdeel van een groter verhaal over Nederland.
Wil je een partij die heel specifiek voor de landbouw opkomt en pragmatisch probeert te regelen in Den Haag? Dan is BBB je beste keus.
Wil je een partij die vooral keihard roept dat de boeren met rust moeten worden gelaten en die de grenzen dichtgooit? Dan past de PVV beter bij je. Beide partijen hebben de agrarische sector op de kaart gezet.
Zonder de opkomst van BBB en de steun van de PVV was de landbouw misschien wel heel anders behandeld de afgelopen jaren, zeker als je kijkt naar de verschillen in het agrarisch beleid.
Maar wie uiteindelijk de beste resultaten boekt, dat hangt af van wat jij belangrijk vindt: de harde hand of de slimme bestuurder.