Voel je die zorgen al een beetje oplopen? De zorgpremie gaat volgend jaar weer omhoog, en daarmee ook je vaste lasten.
▶Inhoudsopgave
De politiek buigt zich over de vraag: wie moet dat betalen? De discussie over het verlagen of afschaffen van de eigen bijdrage in de zorg (het eigen risico) is heet en persoonlijk. Het is het verschil tussen een zorgeloze jaarwisseling of een financiële kater.
Laten we eens kijken hoe de grote spelers op het politieke veld hier tegenover staan. Want wat betekent dit precies voor jouw portemonnee in 2026?
De harde cijfers: wat staat ons te wachten?
Voordat we in de partijprogramma’s duiken, even de realiteit. Op dit moment staat het verplichte eigen risico op €385 per jaar.
Dat betekent: eerst zelf betalen, voordat de verzekering bijspringt. De verwachting is dat de totale zorgkosten blijven stijgen. Experts voorspellen dat de gemiddelde zorgpremie in 2026 met zo’n €30 tot €40 per maand omhoog gaat.
Dat is flink, zeker als je inkomen niet evenredig meestijgt. De druk op de schatkist is groot, en politieke partijen moeten kiezen: bezuinigen op zorg, de premies verhogen, of het eigen risico aanpakken?
Hieronder de standpunten op een rij.
De voorstanders: afschaffen of verlagen?
Een groep partijen vindt dat het eigen risico een drempel is die te hoog is voor veel burgers. Zij pleiten voor een systeem waarin zorg toegankelijk is zonder financiële barrières.
De PVV is duidelijk: zij willen het eigen risico per direct afschaffen.
PVV, PvdA-GroenLinks en SP: Een nieuwe koers
Geen gedoe meer met die eerste €385. De kosten moeten uit belastinggeld worden betaald, zodat iedereen meteen naar de dokter kan zonder op de kleintjes te letten. De SP sluit hier nauw bij aan met hun voorstel voor een Nationaal Zorgfonds.
Zij willen het eigen risico volledig afschaffen en de zorgpremie volledig inkomensafhankelijk maken. Hoe meer je verdient, hoe meer je betaalt.
DENK en Partij voor de Dieren: Solidariteit voorop
Dat klinkt eerlijk, maar vraagt om een flinke hervorming van het systeem. PvdA-GroenLinks zit op dezelfde lijn: zorg is een recht, geen product. Zij willen af van het eigen risico en de financiering regelen via belastingen, met een eerlijke verdeling van lasten. Ook DENK en de Partij voor de Dieren pleiten voor afschaffing van het eigen risico. Beide partijen vinden dat zorg een fundamenteel recht is en dat inkomensongelijkheid niet mag leiden tot minder zorg.
DENK wil de lasten eerlijker verdelen, met lagere premies voor lage en middeninkomens.
De Partij voor de Dieren wil bovendien dat de zorgtoeslag toereikend blijft, zodat niemand tussen wal en schip valt.
De behoudende partijen: bevriezen en compenseren
Aan de andere kant van het spectrum staan partijen die het eigen risico zien als een noodzakelijk middel om zorgconsumptie in de hand te houden. Zij willen het systeem niet afschaffen, maar wel verbeteren. Hoe kijken politieke partijen naar de eigen bijdrage in de zorg? De VVD wil het eigen risico behouden op €385.
VVD en NSC: Marktwerking en efficiency
Zij vinden dat een eigen bijdrage nodig is om te voorkomen dat mensen overmatig zorg gebruiken.
Wel willen ze een maximumbedrag per behandeling invoeren, geschat op €80, om hoge rekeningen te voorkomen. Ook het NSC (Nieuw Sociaal Contract) wil het eigen risico behouden, maar introduceert eveneens een maximum per behandeling.
CDA, D66 en ChristenUnie: Compensatie voor kwetsbaren
Dit zou de financiële pijn moeten verzachten zonder de prikkel voor verantwoordelijk gedrag te verliezen. Beide partijen hameren op efficiency en kostenbeheersing in de zorg. Het CDA wil het eigen risico op €385 houden, maar pleit voor een gedeeltelijke compensatie voor chronisch zieken.
Zij vinden dat het basispakket sterker moet en dat onnodige zorg uit het pakket moet worden gehaald. D66 wil het eigen risico bevriezen en biedt compensatie aan chronisch zieken, bijvoorbeeld door hun eigen risico halverwege te verlagen.
JA21, SGP en Volt: Verantwoordelijkheid en stabiliteit
Zij investeren graag in preventie en digitalisering om de zorgkosten op de lange termijn te verlagen. De ChristenUnie wil het eigen risico behouden, maar compenseert chronisch zieken via belastingkortingen of zorgtoeslagen. Zij hechten aan solidariteit, maar willen geen afschaffing van het systeem. JA21 wil het eigen risico handhaven om overconsumptie te voorkomen, maar pleit voor lagere administratieve lasten in de zorg.
De SGP is voor bevriezing van het eigen risico op €385 en wil verspilling in de zorg aanpakken om de premie betaalbaar te houden. Volt behoudt het huidige systeem, maar koppelt veranderingen aan een bredere hervorming van het belastingstelsel. Zij pleiten voor Europese samenwerking in de zorg en investeren in preventie en innovatie.
De uitschieters en de twijfelaars
Niet alle partijen hebben een even uitgesproken standpunt. BBB (Burgerbelang Boeren Boerinnen Bond) richt zich vooral op regionale zorg en toegankelijkheid, maar heeft geen expliciete plannen voor het eigen risico.
Hun focus ligt op verbetering van de basiszorg in landelijke gebieden. Dit betekent niet dat ze geen mening hebben, maar dat het minder centraal staat in hun programma.
Wat betekent dit voor jou?
De keuze voor een partij bepaalt mede hoeveel je in 2026 kwijt bent aan zorg. Wil je dat de overheid meer betaalt via belastingen, of wil je zelf de verantwoordelijkheid houden?
De afschaffing van het eigen risico klinkt aantrekkelijk, maar het betekent dat de premies waarschijnlijk stijgen voor iedereen.
Partijen die het risico behouden, proberen de lasten te spreiden, maar lopen het risico dat mensen zorg mijden vanwege de kosten. De gemiddelde stijging van €30 tot €40 per maand is een harde realiteit. Of je dat voelt, hangt af van welke partij aan het roer komt.
De collectieve korting op de zorgpremie, een factor die veel gezinnen helpt, blijft een belangrijke overweging. Vergelijk je zorgverzekering goed en houd de politieke ontwikkelingen in de gaten. De verkiezingen bepalen straks wie de touwtjes in handen krijgt en hoe de zorg eruitziet in 2026.