De AOW, de Algemene Ouderdomswet, is voor veel Nederlanders de basis van hun pensioen. Maar hoe oud moet je zijn om die AOW te krijgen?
▶Inhoudsopgave
Dat is al jaren een politiek discussiepunt. De een roept om een hogere leeftijd, de ander wil juist dat de AOW eerder ingaat. In dit artikel lees je wat politieke partijen hebben beloofd over de AOW-leeftijd en wat er in de praktijk is veranderd. We houden het simpel, scherp en lekker leesbaar.
De basis: hoe werkt de AOW-leeftijd?
De AOW-leeftijd is niet zomaar een getal. Hij hangt samen met hoe lang we gemiddeld leven.
De regering past de AOW-leeftijd elke vijf jaar aan op basis van de levensverwachting.
Hoe ouder we worden, hoe langer we moeten doorwerken voordat we AOW krijgen. Dit systeem is in 1998 ingevoerd om de pensioenpot voor toekomstige generaties te beschermen. Toen was de AOW-leeftijd 65 jaar. Inmiddels is die leeftijd flink gestegen en blijft hij de komende jaren waarschijnlijk verder toenemen.
Wat beloofden politieke partijen?
De afgelopen jaren hebben veel partijen hun standpunten over de AOW-leeftijd duidelijk gemaakt. Sommige partijen willen de leeftijd verhogen, andere willen hem juist verlagen of bevriezen.
Hieronder een overzicht van de belangrijkste partijen en hun beloften. De VVD is altijd een voorstander geweest van een hogere AOW-leeftijd.
VVD: doorwerken en hervormen
De partij vindt dat we langer moeten doorwerken omdat we steeds ouder worden. In 2013 beloofde de VVD onder leiding van Mark Rutte dat de AOW-leeftijd in 2017 naar 67 jaar zou gaan. Dit was volgens de VVD nodig om de pensioenen betaalbaar te houden.
Later heeft de VVD ook gepleit voor een AOW-leeftijd die automatisch meebeweegt met de levensverwachting. De partij wil geen vaste leeftijd meer, maar een systeem dat zichzelf aanpast.
PvdA: eerlijker delen en maatwerk
De PvdA was altijd kritisch op het snel verhogen van de AOW-leeftijd. De partij vond dat mensen met zwaar werk niet zomaar langer door hoefden te werken. De PvdA pleitte voor maatwerk: bijvoorbeeld een lagere AOW-leeftijd voor mensen met een zwaar beroep. Later, tijdens de kabinetsperiode van Rutte II, heeft de PvdA ingestemd met een geleidelijke verhoging van de AOW-leeftijd.
Wel eiste de partij compensatie voor lagere inkomens. In de huidige politiek pleit de opvolger van de PvdA, de Partij van de Arbeid, nog steeds voor een eerlijkere verdeling van de lasten.
CDA: geleidelijk en zorgvuldig
Het CDA vindt dat de AOW-leeftijd geleidelijk moet stijgen, maar altijd met oog voor de menselijke maat. De partij wil dat oudere werknemers de tijd krijgen om zich aan te passen. Het CDA pleit voor extra ondersteuning voor mensen die moeilijk aan het werk komen na hun 60ste.
Ook vindt het CDA dat de AOW niet te snel moet stijgen, om de koopkracht van ouderen te beschermen. D66 is een groot voorstander van een flexibele AOW-leeftijd.
D66: slim werken en langer leven
De partij wil dat mensen zelf kunnen kiezen wanneer ze met pensioen gaan, binnen een bandbreedte. D66 pleit voor stimuleringsregelingen voor oudere werknemers, zoals scholing en de mogelijkheid om minder te werken. Ook vindt D66 dat de AOW-leeftijd moet meebewegen met de levensverwachting, maar wel met ruimte voor maatwerk.
De SP en GroenLinks-PvdA willen de AOW-leeftijd juist verlagen of bevriezen. De SP pleit voor een AOW-leeftijd van 65 jaar, zonder dat dit ten koste gaat van de hoogte van de uitkering.
SP en GroenLinks-PvdA: verlagen en versoepelen
GroenLinks-PvdA wil dat de AOW-leeftijd minder snel stijgt en dat er meer ruimte komt voor mensen met een zwaar beroep.
Beide partijen vinden dat de lasten eerlijker moeten worden verdeeld.
Wat is er veranderd in de praktijk?
Ondanks wat partijen beloofden over de AOW-leeftijd, is deze de afgelopen jaren flink gestegen. In 2013 was de AOW-leeftijd nog 65 jaar.
De overgangsregeling: een zachte landing
In 2024 is die leeftijd gestegen naar 67 jaar en 3 maanden.
Deze stijging is niet zomaar gebeurd: het is het gevolg van de afspraken die eerder zijn gemaakt en de stijgende levensverwachting. Om te voorkomen dat mensen plotseling veel langer moeten werken, is een overgangsregeling ingevoerd. Deze regeling zorgt ervoor dat de AOW-leeftijd geleidelijk stijgt.
De AOW-leeftijd in 2024 en 2025
Mensen die in de periode 2013 tot 2023 met pensioen wilden, kregen te maken met een tijdelijke regeling. Hierdoor hoefden ze niet meteen tot hun 67e te werken, maar kregen ze een kleine compensatie.
Deze regeling is inmiddels afgelopen. In 2024 is de AOW-leeftijd 67 jaar en 3 maanden. In 2025 gaat de AOW-leeftijd naar 67 jaar en 9 maanden. Deze stijging is gebaseerd op de levensverwachting.
Compensatie voor lagere inkomens
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent elke vijf jaar wat de nieuwe AOW-leeftijd wordt.
De volgende berekening volgt in 2025, voor de periode 2028 tot 2033. Om de stijging van de AOW-leeftijd te compenseren, zijn er regelingen voor lagere inkomens. Zo is de AOW-uitkering de afgelopen jaren gestegen en is er een regeling voor mensen die langdurig werken in zware beroepen. Ook is er de mogelijkheid om eerder te stoppen met werken via de RVU-regeling (Regeling Vervroegd Uitstroom).
De toekomst van de AOW-leeftijd
De discussie over de AOW-leeftijd is nog lang niet voorbij. De vergrijzing zorgt ervoor dat de druk op de pensioenen toeneemt.
De komende jaren blijft de AOW-leeftijd waarschijnlijk stijgen, maar er is ook steeds meer aandacht voor maatwerk en compensatie.
Verwachte stijging tot 2030
De verwachting is dat de AOW-leeftijd in 2028 verder stijgt naar 68 jaar. Dit hangt af van de levensverwachting. Als we langer leven, moet de AOW-leeftijd omhoog.
De regering heeft aangegeven dat de AOW-leeftijd niet harder zal stijgen dan de levensverwachting. Dit betekent dat de stijging geleidelijk blijft. De politieke partijen hebben verschillende plannen voor de toekomst van de AOW. De VVD wil het systeem van automatische aanpassing behouden.
Politieke plannen voor de lange termijn
D66 wil meer flexibiliteit voor werknemers. GroenLinks-PvdA en SP willen de AOW-leeftijd verlagen of bevriezen.
Het CDA wil een balans tussen duurzaamheid en sociale zekerheid. De komende verkiezingen zullen bepalen welke plannen worden uitgevoerd.
Wat betekent dit voor jou?
De AOW-leeftijd heeft direct invloed op je pensioen. Als je nu werkt, is het belangrijk om te weten hoe oud je moet worden voordat je AOW krijgt. Je kunt dit checken via de website van de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
Ook is het slim om na te denken over je eigen pensioenopbouw.
De AOW is een basis, maar je hebt vaak extra pensioen nodig om comfortabel rond te komen.
Conclusie
De AOW-leeftijd is de afgelopen jaren flink gesteggen, van 65 jaar naar bijna 68 jaar. Politieke partijen verschillen van mening over hoe verder.
De een wil de leeftijd verhogen, de ander wil hem verlagen of bevriezen.
Wat vaststaat, is dat de AOW-leeftijd blijft meebewegen met de levensverwachting. Houd rekening met een stijgende AOW-leeftijd de komende jaren, maar ook met compensatieregelingen voor wie eerder wil stoppen met werken. Blijf op de hoogte van de politieke plannen, want ze hebben direct effect op je pensioen.
Veelgestelde vragen
Wat is de huidige AOW-leeftijd en hoe wordt deze bepaald?
De huidige AOW-leeftijd is 67 jaar, maar deze wordt elk jaar aangepast op basis van de verwachte levensverwachting. De regering past de leeftijd dus aan om ervoor te zorgen dat pensioenen op een duurzame manier betaald kunnen worden, rekening houdend met hoe lang mensen gemiddeld leven.
Welke partijen hebben verschillende standpunten over de AOW-leeftijd?
Verschillende politieke partijen hebben uiteenlopende ideeën over de AOW-leeftijd. De VVD pleit voor een hogere leeftijd om de pensioenen betaalbaar te houden, terwijl de PvdA voor maatwerk pleit, bijvoorbeeld een lagere leeftijd voor zwaar belastend werk. Het CDA wil een geleidelijke stijging met oog voor de menselijke maat.
Wat was de AOW-leeftijd in 1998 en hoe is deze veranderd?
In 1998 was de AOW-leeftijd 65 jaar. Sinds die tijd is deze geleidelijk verhoogd, voornamelijk vanwege de toename van de levensverwachting. De AOW-leeftijd is nu 67 jaar en zal waarschijnlijk in de komende jaren verder toenemen, afhankelijk van de toekomstige prognoses over de levensverwachting.
Zijn er plannen om de AOW-leeftijd in de toekomst te verlagen of bevriezen?
Hoewel de meeste partijen voor een geleidelijke stijging pleiten, zijn er discussies over alternatieven. Sommige partijen, zoals de PvdA, hebben voorgesteld om maatwerk te creëren, bijvoorbeeld een lagere AOW-leeftijd voor mensen met zwaar werk. Er is geen concreet plan om de AOW-leeftijd te verlagen of te bevriezen.
Hoe beïnvloedt de AOW-leeftijd de koopkracht van ouderen?
Een te snelle stijging van de AOW-leeftijd kan de koopkracht van ouderen negatief beïnvloeden, omdat ze minder lang een pensioen ontvangen. Het CDA pleit daarom voor een geleidelijke stijging om de koopkracht van ouderen te beschermen en ervoor te zorgen dat ze voldoende inkomen hebben.